Logo barneveldvandaag.nl


Ds Wilbert van Iperen
Ds Wilbert van Iperen
Dominee-effect

Dominee-effect: Geef vrijheid door

Vorige week waren wij een week in Normandië. We verbleven in een oud, afgelegen boerderijtje met een hoog 'Ik vertrek-gehalte'. Een schitterend uitzicht op groene heuvels, elke ochtend verse croissants van de bakker in het dorp, koeien in het weitje achter het huis, een houtkachel en geen auto te horen. Wat een liefelijke omgeving!

Moeilijk te bevatten dat deze vredige streek ruim 70 jaar geleden het toneel was van een verschrikkelijke oorlog. We hebben de zwart-wit beelden gezien in de 360 Cinema in Arromanches. Onnozel natuurlijk, zwart-wit geeft mij soms het gevoel dat het geschiedenis is, dat het buiten onze leefwereld heeft plaatsgevonden. Niets minder is waar. We moeten blijven gedenken, ik moet die realistische zwart-wit beelden steeds weer toelaten in mijn 'vredige bestaan'. Ik moet het mezelf steeds weer voorhouden: de vrijheid die wij genieten is zwaar bevochten. De soldaten die aan land gingen op 'Ohama Beach' en de andere stranden waren mannen van vlees en bloed.

Het 'kleine' verhaal van parachutist John Steele geeft kleur aan deze zomer van 1944. Hij werd gedropt achter de vijandelijk linies. Voordat hij de grond bereikte, bleef zijn parachute haken aan de kerktoren van het dorp Sainte-Mère-Eglise. Hij overleefde de vreemde landing, werd gevangen genomen, ontsnapte, ging terug naar Engeland voor herstel en werd een jaar later opnieuw gedropt in Nederland.

Steele heeft de oorlog overleefd, velen van zijn kameraden niet. Een echte oorlog is geen computerspel met meerdere 'levens'. Zij vochten voor de vrede van mensen die zij niet kenden. Wat dreef deze soldaten? Waren het idealisten of avonturiers? Onverschrokken helden of kenden ze ook angst?

We bezochten het kerkhof met de duizenden witte kruisen. Weer zo'n vredige plek. De strakke lijnen, het perfecte gazon en het wit van de kruisen zijn een terecht eerbetoon aan deze soldaten, maar het klopt niet met de filmbeelden die ik eerder zag. Het contrast met de Duitse begraafplaats is groot. Daar: zwarte kruisen, sober en somber, met in de kleine expositieruimte een oproep tot vrede.

We reden verder en deden een boodschap in Saint-Lô, een stad met een kerk die de littekens van de oorlog meedraagt. 'Collateral damage' - bijkomende schade - van bombardementen en beschietingen. Ik schrok van de aantallen burgers die in de steden en dorpen van Normandië omgekomen zijn. Door de Duitse agressor die tekeer ging als een kat in het nauw, maar ook door bommen van de geallieerden die Hitler op zijn knieën wilden dwingen. 'Schone oorlogen' bestaan niet. Ieder die meedoet, krijgt bloed aan zijn handen.

Temidden van al deze tegenstrijdige indrukken moest ik denken aan woorden van Jezus: het is niet moeilijk om je vrienden lief te hebben. Je leeft pas volgens de grondwet van Gods Koninkrijk als je je vijand liefhebt.

Wereldvreemde woorden in Normandië en al die andere plaatsen waar tot op de dag van vandaag mensen elkaar naar het leven staan. In deze wereld heb je meer aan heldendaden en krachtig ingrijpen, toch?

Soms neig ik ernaar en lijkt het niet anders te kunnen. Maar ik wil er niet aan toegeven.

Laat vrijheid en vrede in Gods Naam mogelijk zijn. Deel het, geef het door!

reageer als eerste
Meer berichten