Jan Tomasowa voor het gemeentehuis in Barneveld, de plaats waar hij zijn jeugd doorbracht.
Jan Tomasowa voor het gemeentehuis in Barneveld, de plaats waar hij zijn jeugd doorbracht. (Foto: Leo Polhuys)

De nuances van Jan Tomasowa

Hij is inmiddels 76, maar staat nog elke dag om een uur of vijf op om te schrijven. ''Dat is mijn grote passie. Ik werk er keihard aan om een goede schrijver te worden.'' Jan Tomasowa is regelmatig te zien en te horen in Barneveld. HIj promoot daar zijn boeken. De ex- Barnevelder leverde de afgelopen jaren een trilogie bestaande uit Pattimura, De schreeuw van de adelaar en Ezra Makakea Poeta.

Door Leo Polhuys

BARNEVELD - ''Het is fijn om weer in Barneveld te zijn'', zegt de Amsterdammer, die in 1951 als jochie van acht met zijn ouders en de andere zeven kinderen vanuit Indonesië in een koude Barneveldse barak terechtkwam. ''Erg, die overgang? Voor mijn ouders wel, emotioneel gezien. Maar alles was beter dan in Indonesië. Daar was het immers oorlog en onveilig. Ik heb een heerlijke jeugd gehad in Barneveld. We konden lekker de weilanden inlopen en zwommen in de Barneveldse Beek.''

De lezingen van Tomasowa trekken veel aandacht. ''Van vrouwenvereniging tot ChristenUnie.'' De trilogie beschrijft drie belangrijke fases in de geschiedenis van het Molukse geslacht Radja Da Costa Makakea Poeta. Het eerste deel gaat over de vrijheidsstrijder Pattimura tijdens de opstand van de Molukken tegen het Nederlandse koloniale bewind in 1817. In De schreeuw van de adelaar wordt de strijd tegen de Nederlanders beschreven van guerillaleider en politicus Domingoes in 1945. Het laatste deel, dat vorig jaar verscheen, beschrijft de uittocht van Molukse KNIL militairen naar Nederland en hun nazaten. Onder hen Tomasowa's vader, die in de Tweede Wereldoorlog drie jaar in een Japans kamp doorbracht. Binnenkort gaan Tomasowa en zijn vrouw weer naar hun geboorteland om daar onder meer een tuinproject te begeleiden. Beiden hebben jarenlang in het Aziatische land gewoond om mee te werken aan diverse ontwikkelingsprojecten.

Tomasowa schrijft al een kleine twintig jaar. ''Niet alleen voor Molukkers. Ook voor Nederlanders. Ik schrijf ook niet alleen romans en essays, ook liefdesromans en columns in een Molukse krant. Ik wil me nu gaan toeleggen op korte verhalen. Op mijn lezingen komen mensen uit beide culturen en dat is belangrijk. Het gaat erom dat je elkaar respecteert. Er is onvoldoende kennis over de geschiedenis.'' De auteur, die negentien jaar in Barneveld heeft gewoond, vertelt bijvoorbeeld dat lang niet alle zevenduizend Molukse KNIL militairen naar Nederland gingen tijdens Indonesië's onafhankelijkheidsstrijd. ''Dat is het algemene beeld. Maar velen bleven in hun geboorteland. Ongeveer de helft maakte de reis naar Nederland. De regering beloofde dat ze terug konden keren maar dat is nooit gebeurd. Het algemene beeld is dat de Molukkers naar Nederland moesten omdat ze in hun eigen land niet zouden overleven. Dat klopt ook niet. En wist je dat Molukse militairen met de Nederlanders tegen de Duitsers hebben gevochten? Als ik terugkijk, wordt het beeld steeds genuanceerder.''

Meer berichten